Konkurs TEORIA

Konkurs TEORIA był konkursem na najlepszy esej o relacjach architektury i kultury wybranego miasta. Odbywał się co dwa lata i był skierowany do młodych architektek, architektów oraz teoretyczek i teoretyków architektury.

Uczestnicy i uczestniczki brali udział w „Warsztatach pisania o architekturze” organizowanych w siedzibie Fundacji, a następnie rozwijali swoje teksty pod okiem mentorów. Zwycięskie eseje ukazywały się drukiem w serii wydawniczej Fundacji „Architektura Kultury – Kultura Architektury”.

Laureatów wszystkich edycji oraz wydane książki prezentujemy poniżej.

Fundacja im. Stefana Kuryłowicza ma przyjemność poinformować, że Nagroda Główna w Konkursie TEORIA 2026 — zgodnie z werdyktem Jury — zostaje przyznana Panu Jakubowi Krzysztofikowi za opowiadanie pt. „Niewidzialne Miasto”. Wyróżnienie I stopnia otrzymuje Pani Joanna Majczyk za opracowanie „Wolni jak ptacy niebiescy” o przedwojennych kurierach, a wyróżnienie II stopnia zdobyła Pani Julia Roch za reportaż „Miasto Doznań” na temat sensorycznego odbioru miasta.

Nagroda Główna — „Niewidzialne Miasto”, Jakub Krzysztofik

Jury po raz pierwszy w historii konkursu TEORIA przyznaje nagrodę główną za tekst literacki – opowiadanie brawurowo kreujące dystopijną przyszłość. Nie jest to jednak fantazja oderwana od teraźniejszości, lecz wyostrzony obraz konsekwencji decyzji podejmowanych już dzisiaj. Opowiadanie przypomina, że jakość architektury ujawnia się nie w tym, co spektakularne, lecz w sposobie, w jaki szanuje człowieka, otoczenie i krajobraz. Z tej przestrogi wynika apel o architekturę wrażliwą na potrzeby wszystkich użytkowników, także osób wykonujących pracę niewidoczną, codzienną i pozbawioną prestiżu – bo to właśnie od niej zależy sprawne funkcjonowanie miasta i komfort jego mieszkańców.

Wyróżnienie I stopnia — „Wolni jak ptacy niebiescy. Kurierzy rowerowi Warszawy”, Joanna Majczyk

„Kupi bilet, odwiezie paczkę, załatwi sprawunek Goniec Rowerowy Jaskółka”… takie urocze inseraty, a wręcz cały, zaginiony świat przedwojennych kurierów rowerowych, odżywają w eseju p. Majczyk. Praca jest doskonale udokumentowana, zajmująco opowiedziana, pięknie zilustrowana. Jej wielką zaletą jest prawdziwa perspektywa, w jakiej – nieoczekiwanie – jawią się dzisiejsi warszawscy kurierzy. Daje do myślenia!

Wyróżnienie II stopnia — „Miasto Doznań”, Julia Roch

Miasto najpełniej odsłania się nie tylko przed okiem odbiorcy, ale też przed jego całym ciałem wraz z właściwym mu odbiorem sensorycznym. Autorka, prowadząc dialog z neuronauką, pokazuje, że rytm ulicy, faktura kostki brukowej, światło i temperatura współtworzą sposób, w jaki odczytujemy przestrzeń. To świetnie ilustrowana praca o rzadkiej dojrzałości interpretacyjnej. Przywraca refleksji o architekturze jej somatyczny wymiar i otwiera nowe pole interpretacji.